Taras z modrzewia - czym go przykręcić

Modrzew to popularne drewno tarasowe i jednocześnie takie, przy którym łatwo o kosztowną pomyłkę przy łączniku. Garbniki, gęstość deski i praca drewna wykluczają większość wkrętów z marketu - a producent wydał dla modrzewia syberyjskiego własną rekomendację montażową, z której korzystamy w tym poradniku.

Dlaczego modrzew jest trudny

• Garbniki. Z wilgocią reagują z cynkiem i zostawiają czarne zacieki wokół łba. To nie tylko wygląd: kwaśne, mokre drewno przyspiesza też korozję cynku i stali pod nim, więc chodzi również o trwałość. Więcej w poradniku o ocynku i garbnikach.
• Gęstość. Producent opisuje modrzew syberyjski jako drewno o bardzo wąskich słojach i wysokiej, jak na drewno iglaste, gęstości, a jego twardość jako umiarkowaną. Taka deska łatwo pęka przy krawędzi bez otworu pilotowego.
• Praca drewna. Deska tarasowa pracuje przez cały rok. Łącznik musi to znieść, nie usztywnić deski na siłę.

Nierdzewna to nie wybór, tylko warunek

Przy modrzewiu pytanie nie brzmi „czy nierdzewna”, tylko „która”. Ocynk odpada z powodu garbników. Rodzaj i grubość powłoki wpływają na to, jak szybko pojawi się problem, ale go nie usuwają.

O klasie stali decydują dwie rzeczy naraz. Warunki rozstrzygają, czy wystarczy stal hartowana, czy potrzebna jest A2 albo A4 - ogólne zasady opisuje osobny poradnik o A2 i A4. Gatunek rozstrzyga, czy dana klasa w ogóle wchodzi w grę. Dla modrzewia syberyjskiego producent wydał osobną rekomendację i omawiamy ją niżej, przy garbnikach.

Nawiercaj wstępnie - także przy stali hartowanej

Stal hartowana znosi wyższy moment niż klasyczna nierdzewna - producent podaje dla Hapateca o 60% wyższy moment skręcający przy zniszczeniu niż dla stali austenitycznej A2 i A4. Nie znaczy to jednak, że nawiercanie odpada.

W karcie wkrętu producent pisze wprost: „zaleca się wstępne nawiercenie w przypadku drewna twardego, w przypadku budowy tarasów i elewacji”. Taras spełnia ten warunek niezależnie od gatunku deski. W rekomendacji dla modrzewia syberyjskiego idzie dalej: nawiercanie i pogłębianie jest tam „absolutnie zalecane”. Pogłębienie ogranicza wyrywanie wiórów wokół łba.

Nie skracaj tego kroku. Na desce z modrzewia, zwłaszcza blisko krawędzi, pominięcie nawiercania kończy się pęknięciem wzdłuż włókna albo uszkodzeniem łącznika - a jedno i drugie widać dopiero, gdy deska jest już przykręcona.

Uwaga na warunki: hartowana to nie to samo co A4

Wkręt tarasowy z utwardzanej stali szlachetnej to stal martenzytowa 1.4006, grupa C1 - producent opisuje ją jako warunkowo odporną na korozję i wyklucza ją ze środowiska agresywnego, zawierającego sole i chlor.

Dla modrzewia syberyjskiego producent pisze to samo od drugiej strony: stal hartowana jest wystarczająca, ale ta ocena nie uwzględnia środowiska. W atmosferze z solą albo chlorem zaleca zamiast niej wkręt z A2, a nawet z A4.

• Sól - pas nadmorski, otoczenie dróg solonych zimą: wkręt hartowany odpada, w grę wchodzi A2 albo A4.
• Chlor - tu ostrożnie. Karty wkrętów A4 wykluczają atmosfery zawierające chlor, w praktyce hale krytych basenów. Taras przy basenie odkrytym i hala basenowa to dwa różne przypadki - przy hali napisz do nas przed zamówieniem.

Garbniki: co producent naprawdę mówi o każdej klasie stali

Modrzew syberyjski. Tu producent odpowiada wprost, w rekomendacji montażowej poświęconej temu gatunkowi: stal nierdzewna hartowana jest do tarasu z modrzewia syberyjskiego w pełni wystarczająca. Zastrzeżenie dotyczy środowiska - soli i chloru, jak opisaliśmy wyżej, a także środowisk kwaśnych, bo stal hartowana nie jest kwasoodporna. Z dala od morza i dróg solonych wkręt hartowany jest więc wyborem zgodnym z producentem, nie kompromisem.

Modrzew europejski. Ta sama rekomendacja dotyczy gatunku Larix sibirica i o modrzewiu europejskim nie wypowiada się. Nie przenosimy jej automatycznie: lista wykluczeń stali hartowanej kończy się słowem „itp.”, więc milczenie nie jest zgodą. Przy desce z modrzewia europejskiego napisz do nas - potwierdzimy zastosowanie u producenta albo wskażemy A4, przy której zgoda na drewno garbnikowe pada bez warunku.

Widoczne czy niewidoczne mocowanie

W rekomendacji dla modrzewia syberyjskiego producent pisze, że deski z tego drewna nie nadają się do mocowania pośredniego ze względu na pęcznienie i skurcz, i poleca do nich wyłącznie mocowanie widoczne. Zanim wybierzesz mocowanie niewidoczne do modrzewia syberyjskiego, zapytaj dostawcę desek albo nas.

Mocowanie niewidoczne wkręca deskę pod kątem, przez bok; wzornik ustawia kąt i głębokość.

Drill Tool 50X ustawia kąt 50° i sam utrzymuje szczelinę 6 mm między deskami. Przyrząd jest przeznaczony do desek od 21 mm grubości i 110-150 mm szerokości, ale dla drewna iglastego producent zaleca deski o grubości 21-25 mm i szerokości 110-145 mm.

Uwaga przy zamawianiu: to nie jest zestaw w pudełku. Przyrząd wymaga kompletu czterech pozycji i każdą prowadzimy osobno - wiertło i końcówka są częściami zużywalnymi:

1. wzornik 50X - sam przyrząd (nr 499985),
2. wiertło stopniowe 50X 3,3-4,5 mm - to ono wykonuje nawiercanie wstępne,
3. wkręt tarasowy 50X A2 4,2 × 60 mm (nr 905514, 250 sztuk),
4. bit długi 50X TX 15 o długości 82 mm - standardowe 25 mm nie sięga łba, bo przyrząd prowadzi końcówkę przez swój korpus.

Wkręt do tego przyrządu to A2, czyli stal austenityczna, odporniejsza na korozję niż hartowana martenzytyczna. Karta 50X nie potwierdza jednak przydatności tego wkręta przy soli - nad morzem zapytaj nas przed zakupem. Przy drewnie garbnikowym producent uprzedza jednak o możliwych przebarwieniach drewna i wkrętu.

Czarny czy srebrny łeb

Modrzew nieolejowany szarzeje w ciągu jednego, dwóch sezonów. Srebrny łeb, który na świeżej desce ledwie widać, na desce zszarzałej zaczyna odcinać się jasnymi punktami. Czarny robi odwrotnie - z czasem znika. Jeśli taras ma zostać naturalny, bez oleju, czarny łeb starzeje się razem z drewnem.

Rozstaw, dylatacje i mocowanie do legara

Dla modrzewia syberyjskiego producent podaje w rekomendacji montażowej konkretne wartości:

• Rozstaw legarów: maksymalnie 60 cm (osiowo).
• Szczelina między deskami: 6-8 mm. Deska pracuje w poprzek włókien i szczelina ma przyjąć pęcznienie po deszczu. Zbyt ciasno ułożony taras wypycha deski do góry, a łącznik tego nie zatrzyma.
• Odstęp na stykach desek: 3-4 mm - producent zaznacza, że nie należy schodzić poniżej ani wychodzić powyżej tego zakresu.
• Odstęp od czoła deski. Modrzew pęka wzdłuż włókna najchętniej przy końcu deski - tu nawiercanie wstępne jest warunkiem, nie zaleceniem.

Dla modrzewia europejskiego ta rekomendacja wartości nie podaje; przyjmij je od dostawcy desek.

Olej, szarzenie i łącznik

Olejowanie nie zmienia wymagań wobec stali. Olej spowalnia szarzenie i ogranicza chłonność wody, ale nie odcina garbników od łącznika. Ocynk pod olejem zostawi taką samą plamę, tylko później.

Trzy błędy, które kosztują sezon

1. Wkręcanie na styk przy krawędzi deski. Modrzew pęka wzdłuż włókna. Zachowaj odstęp od czoła i od krawędzi - to samo dotyczy każdego twardego drewna.
2. Zbyt mocne dokręcenie. Łeb wciągnięty głęboko w deskę tworzy miskę, w której stoi woda. Łeb ma licować z powierzchnią, nie chować się pod nią.
3. Mieszanie metali w jednym węźle. Najgorszy jest układ odwrotny do intuicji: ocynkowany wkręt w nierdzewnym okuciu, bo wtedy cynk koroduje szybciej. Trzymaj jeden materiał w całym węźle.

Modrzew syberyjski a europejski

W ofertach tarasowych „modrzew” oznacza dwa gatunki, a dokumentacja producenta obejmuje tylko jeden z nich.

Modrzew syberyjski (Larix sibirica) ma w rekomendacji producenta własny opis: bardzo wąskie słoje, wysoka jak na drewno iglaste gęstość, niewielkie pęcznienie i skurcz, mało żywicy. Do niego odnoszą się wszystkie wartości z tego poradnika.

Modrzew europejski pojawia się tam tylko przy opisie barwy, bez zaleceń montażowych, więc nie przypisujemy mu twardości ani skłonności do wypaczania. Wobec cynku to również drewno garbnikowe, więc ocynk odpada w obu przypadkach.

Co zamówić - konkretnie

Pełny asortyment znajdziesz w kategorii wkręty tarasowe.

Czego ten poradnik nie rozstrzyga

Grubości deski i przekroju legarów - to zależy od projektu tarasu, nie od łącznika. Jeśli konstrukcja pod deskami przenosi obliczone obciążenie, potrzebujesz udokumentowanych parametrów łącznika; kiedy to konieczne, opisaliśmy w poradniku o ETA.

Krótko

Modrzew: ocynk odpada zawsze - to kwestia wyglądu i trwałości. Dla modrzewia syberyjskiego producent uznaje stal nierdzewną hartowaną za w pełni wystarczającą w typowym środowisku; przy soli zaleca A2 albo A4, a w hali krytego basenu dobór trzeba ustalić osobno. Legary co najwyżej co 60 cm, szczelina 6-8 mm, styki 3-4 mm, nawiercanie z pogłębianiem. Dla modrzewia europejskiego producent tej rekomendacji nie wydaje - napisz do nas z gatunkiem desek i lokalizacją, potwierdzimy zastosowanie zamiast zgadywać.

Produkt z tego poradnika

Drill Tool 50X - wzornik do niewidocznego mocowania desek tarasowych 74,10 zł - 204,46 zł z VAT Bit długi 50X TX 15, 82 mm - do przyrządu Drill Tool 50X 56,94 zł z VAT Hapatec srebrny - wkręt tarasowy do twardego drewna, stal nierdzewna hartowana 144,62 zł - 363,69 zł z VAT Hapatec czarny - wkręt do desek elewacyjnych i tarasowych 159,11 zł - 496,38 zł z VAT Wkręt z łbem ozdobnym Hobotec, inox, czarny 355,16 zł - 615,14 zł z VAT

Zobacz wszystkie tematy