Mocowanie i poziomowanie łat elewacyjnych przez izolację - EiSYS-2
Drewniana elewacja na fasadzie wentylowanej stoi na ruszcie z łat, które trzeba przymocować do ściany przez warstwę izolacji - a ściana rzadko jest równa. Ten poradnik pokazuje, jak zamocować i wypoziomować łaty elewacyjne wkrętem regulacyjnym EiSYS-2: bez klinów, podkładek i konsoli. W środku tabela długości do grubości izolacji i kolejność montażu według producenta.
Jak zamocować łaty elewacyjne przez izolację - krótka odpowiedź
Jak zamocować drewniany ruszt elewacji przez ocieplenie - w pięciu punktach:
- Długość odczytaj z tabeli producenta. Tabela zakłada łatę grubości 40 mm: przy 200 mm wełny wychodzi wkręt 338 mm. Obejmuje izolację od 60 do 280 mm (wkręty od 198 do 418 mm). Inna łata albo grubsza izolacja to dobór z nami lub z producentem.
- Zamów trzy pozycje, nie jedną. Wkręt regulacyjny, kołek rozporowy Ø 10 × 130 mm do ściany murowanej lub betonowej i końcówkę do wkręcania EiSYS-2. Bez końcówki nie przestawisz tulei regulacyjnej.
- Sprawdź ścianę przed zamówieniem, nie po. Kołek trzyma przez rozparcie w murze, więc rodzaj ściany wpływa na nośność każdego punktu.
- Płaszczyznę ustawiaj na całej połaci. Z praktyki wykonawczej: najpierw zakotw wkręty, potem wyznacz płaszczyznę sznurem albo łatą kontrolną i dopiero wtedy reguluj łaty.
- Okładzinę przykręć osobnym łącznikiem. EiSYS-2 mocuje ruszt. Deskę elewacyjną przykręca się do rusztu, a łącznik dobiera się do gatunku drewna, nie do koloru łba.
Czego ta lista nie zastąpi: projektu. Liczba i rozstaw punktów mocowania wynikają z ciężaru okładziny, strefy wiatrowej, wysokości budynku i nośności kołka w Twojej ścianie. Katalog łącznika tego nie rozstrzyga.
Z czego składa się ruszt na izolacji
Drewniana fasada wentylowana to kilka warstw, z których każda ma jedno zadanie. Licząc od ściany:
- Ściana nośna - beton, cegła, silikat, pustak albo szkielet drewniany. W nią idzie zakotwienie.
- Izolacja - najczęściej wełna mineralna. Ona sama nie niesie rusztu, dlatego łącznik musi przejść przez nią do ściany.
- Łata (w dokumentacji producenta: kontrłata) - drewniany element, który wkręt przyciąga i ustawia w płaszczyźnie. To ona tworzy podkonstrukcję elewacji.
- Szczelina wentylacyjna - pusta przestrzeń między izolacją a okładziną. Punktem odniesienia jest niemiecka norma DIN 18516-1: co najmniej 20 mm głębokości oraz otwory wlotowe na dole i wylotowe u góry o przekroju co najmniej 50 cm² na metr bieżący ściany. Bez przepływu powietrza wilgoć zostaje pod deskami.
- Okładzina - deska elewacyjna, przykręcona do łat albo do dodatkowego rusztu poprzecznego.
Deski poziome idą na łaty pionowe, a deski pionowe na łaty poziome z drugą warstwą, która zostawia drogę powietrzu. EiSYS-2 producent przewiduje do podkonstrukcji zarówno pionowej, jak i poziomej, i to zarówno przy izolacji twardej, jak i miękkiej, niewytrzymałej na ściskanie. Rozstaw łat bierzesz z instrukcji producenta okładziny.
Poziomowanie łat bez klinów i podkładek
Krzywą ścianę zwykle wyrównuje się podkładkami ze sklejki albo klinami pod każdą łatą - każdą trzeba dociąć i przymierzyć.
Wkręt regulacyjny odwraca kolejność. Odległość łaty od ściany ustawia się po zakotwieniu wkręta, a nie przed. Odpowiada za to swobodnie obracająca się tuleja gwintowana przy łbie (średnica tulei 15,5 mm). Wkręt siedzi już w kołku, a tuleja przesuwa łatę do przodu albo do tyłu. Dzięki temu łata ustawia się równolegle do wyznaczonej płaszczyzny, niezależnie od odchyłek muru.
W praktyce zakotwiasz wszystkie wkręty, a potem poziomujesz łaty na całej połaci. Im bardziej krzywa ściana, tym większa oszczędność czasu.
Przy większych odstępach od ściany i większych obciążeniach producent przewiduje mocowanie kratownicowe, w którym wkręty pracują skośnie. To osobne rozwiązanie projektowe. Nie zastępuje tabeli długości i nie rozwiązuje izolacji grubszej niż 280 mm - takie przypadki dobieramy z producentem.
Tabela doboru długości do grubości izolacji
Wkręt ma średnicę 7,2 mm, gwint zakotwienia 90 mm i występuje w dwunastu długościach co 20 mm. Producent podaje dla każdej długości maksymalną grubość izolacji przy łacie o grubości 40 mm:
| Wkręt EiSYS-2 | Izolacja do | Nr art. |
|---|---|---|
| 7,2 × 198 mm | 60 mm | 945935 |
| 7,2 × 218 mm | 80 mm | 945925 |
| 7,2 × 238 mm | 100 mm | 945926 |
| 7,2 × 258 mm | 120 mm | 945927 |
| 7,2 × 278 mm | 140 mm | 945928 |
| 7,2 × 298 mm | 160 mm | 945929 |
| 7,2 × 318 mm | 180 mm | 945474 |
| 7,2 × 338 mm | 200 mm | 945930 |
| 7,2 × 358 mm | 220 mm | 945931 |
| 7,2 × 378 mm | 240 mm | 945932 |
| 7,2 × 398 mm | 260 mm | 945933 |
| 7,2 × 418 mm | 280 mm | 945934 |
W każdym wierszu wkręt jest dłuższy od izolacji o 138 mm - to łata 40 mm plus przejście do muru i zakotwienie. Odległość łaty od ściany ustawia tuleja przy łbie, a nie dodatkowa długość wkręta, więc dobieraj z tabeli i nie dokładaj własnego zapasu - dostaniesz wkręt o rozmiar za długi.
Dwie pułapki przy doborze
Łata grubsza niż 40 mm. Tabela zakłada 40 mm. Przy innej łacie nie przeliczaj sam - dobór potwierdzamy z producentem.
Grubość nietypowa. Izolacja między dwiema wartościami - bierzesz wiersz wyższy. Za krótki wkręt nie osiągnie 90 mm zakotwienia, a tego nie widać po montażu.
Arkusz parametrów przy produkcie zawiera tabelę długości, kolejność montażu i rysunki. Nie zawiera nośności. Nośność pojedynczego punktu i liczbę wkrętów wyznacza się obliczeniowo dla konkretnej ściany i okładziny - producent udostępnia do tego program wymiarujący, a my pomagamy przygotować dane.
Trzy pozycje w zamówieniu, nie jedna
Najczęstszy brak w pierwszym zamówieniu - dwa z trzech elementów wyglądają w katalogu jak akcesoria:
| Pozycja | Ile potrzebujesz | Uwaga |
|---|---|---|
| Wkręt regulacyjny EiSYS-2 | tyle, ile punktów mocowania | opakowanie po 50 sztuk, jedna długość na opakowanie |
| Kołek rozporowy EiSYS-2 Ø 10 × 130 mm | jeden na każdy wkręt w ścianie murowanej lub betonowej | nr kat. 945404 |
| Końcówka do wkręcania EiSYS-2 10 × 50 mm | co najmniej jedna, nie na wkręt; przy dużej elewacji warto mieć zapasową | nr kat. 945936 |
Końcówka nie jest opcją do rozważenia. Łączy napęd TX 30 z sześciokątem, który chwyta tuleję regulacyjną, i pracuje w dwóch położeniach. W pierwszym wkręcasz wkręt aż do osadzenia łba w łacie, w drugim - po wysunięciu końcówki - obracasz tuleję i ustawiasz odległość łaty od ściany. Zwykły bit TX 30 wkręci wkręt, ale regulacji nim nie zrobisz.
Montaż krok po kroku
Kolejność według arkusza parametrów i katalogu producenta:
- Zamocuj izolację na ścianie, przyłóż łatę i nawierć w łacie otwór Ø 14 mm w miejscu każdego wkręta.
- Przez otwór w łacie przewierć się wiertłem Ø 10 mm przez izolację i wykonaj w murze otwór pod kołek. Głębokość zakotwienia to 90 mm. Oczyść otwór z pyłu.
- Nałóż kołek na wkręt i wprowadź oba elementy razem przez łatę i izolację do otworu w murze. Kołka nie osadza się w ścianie osobno.
- Końcówką w położeniu 1 wkręć wkręt całkowicie, aż łeb osiądzie w łacie.
- Wysuń końcówkę do położenia 2 i ustaw odległość łaty od ściany.
Z praktyki wykonawczej: krok piąty rób, gdy wkręty danej połaci są już zakotwione - rozciągnij sznur albo przyłóż łatę kontrolną i ustawiaj płaszczyznę na całej połaci, nie punkt po punkcie. Przygotuj wiertło Ø 14 mm do łaty i wiertło Ø 10 mm dość długie, żeby przez łatę i izolację sięgnąć na pełną głębokość otworu w murze.
Podłoże - co sprawdzić przed zamówieniem
Kołek rozporowy trzyma przez rozparcie w materiale ściany, więc rodzaj ściany jest jedną z głównych zmiennych nośności połączenia.
- Beton, cegła pełna, silikat - podłoże pełne, typowy przypadek.
- Pustak ceramiczny - producent go przewiduje; nośność w pustaku ustala projektant albo program wymiarujący.
- Beton komórkowy - arkusz produktu wymienia go wśród podłoży, ale formularz wymiarowania producenta go wyklucza. Zanim zamówisz komplet na ścianę z betonu komórkowego, napisz do nas - potwierdzimy rozwiązanie z producentem.
- Szkielet drewniany - producent przewiduje ten przypadek; wkręt idzie w drewno, bez kołka rozporowego. Sposób zakotwienia potwierdzamy z producentem.
- Stary mur z kruszącą się spoiną - przed zamówieniem ocena podłoża przez projektanta.
Rozstaw wkrętów i ssanie wiatru
Rozstawu wkrętów nie da się podać w poradniku. Zależy od ciężaru okładziny, przekroju łaty, strefy wiatrowej, wysokości budynku i nośności punktu w Twojej ścianie - a ta potrafi się różnić kilkukrotnie między betonem a pustakiem.
- Naroża i krawędzie elewacji - norma wiatrowa EN 1991-1-4 przyjmuje w strefach brzegowych większe ssanie niż na środku ściany, więc obliczenie często wymaga tam gęstszego rozstawu.
- Rozstaw łat wynika z okładziny, a rozstaw wkrętów z obliczenia obciążeń i nośności połączenia. To dwie różne siatki i nie muszą się pokrywać.
- Zamawiając materiał, licz punkty mocowania, nie metry łaty. Przy zagęszczeniu w narożach liczba wkrętów rośnie szybciej, niż wynikałoby z powierzchni.
Jeśli elewacja podlega odbiorowi, zapytaj projektanta, jakich dokumentów łącznika wymaga - różnicę między ETA, deklaracją właściwości i kartą produktu opisujemy w poradniku o Europejskiej Ocenie Technicznej ETA.
Konsola aluminiowa czy wkręt regulacyjny
Jednym z rozwiązań fasady wentylowanej są metalowe konsole, drugim - podkonstrukcja drewniana mocowana przez izolację. Nie wybiera się ich po cenie:
| Konsola aluminiowa | Wkręt regulacyjny EiSYS-2 | |
|---|---|---|
| Przez izolację przechodzi | metalowa półka konsoli | trzpień Ø 7,2 mm |
| Mostek termiczny | punktowy, przez element konsoli | punktowy, przez trzpień - mostek pozostaje i trzeba go uwzględnić w obliczeniu przegrody |
| Regulacja płaszczyzny | wysięg konsoli, często z podkładkami | tuleją po zakotwieniu |
| Podkonstrukcja | profile metalowe albo drewno | tylko łaty drewniane |
| Izolacja | wg systemu konsol | 60-280 mm, twarda i miękka |
Wkręt regulacyjny a wkręt dystansowy
Te nazwy pojawiają się w wyszukiwarce zamiennie, ale oznaczają różne rzeczy. Wkrętem dystansowym nazywa się zwykle łącznik, który utrzymuje stały odstęp między dwoma elementami - na przykład ościeżnicą a murem albo dwoma elementami drewnianymi.
Wkręt regulacyjny do elewacji, taki jak EiSYS-2, też trzyma łatę w odstępie od ściany, ale ten odstęp można zmienić po zakotwieniu, obracając tuleję przy łbie. Jeśli więc szukasz wkrętów dystansowych do elewacji po to, żeby wypoziomować łaty na krzywej ścianie, potrzebujesz właśnie funkcji regulacji. Jeśli ściana jest równa i izolacja twarda, producent przewiduje też inne systemy - opisujemy je w kategorii Wkręty regulacyjne do elewacji.
Kiedy EiSYS-2 nie jest właściwym wyborem
- Ruszt bezpośrednio na ścianie, bez izolacji. Na ścianie szkieletowej stosuje się wtedy odpowiednio zwymiarowany wkręt konstrukcyjny. Na betonie i murze potrzebna jest kotwa albo łącznik systemowy do muru, nie wkręt do drewna.
- Podłoże, w którym kołek rozporowy nie trzyma - patrz wyżej.
- Ruszt metalowy. EiSYS-2 jest przewidziany wyłącznie do łat drewnianych.
- Łata z drewna bogatego w garbniki. Wkręt jest ze stali węglowej hartowanej, ocynkowanej na niebiesko, i według producenta nie nadaje się do drewna zawierającego garbniki. Producent dopuszcza go w klasach użytkowania 1 i 2 według Eurokodu 5 - warunki wilgotnościowe w szczelinie za okładziną musi potwierdzić projekt.
- Izolacja powyżej 280 mm albo bardzo ciężka okładzina - to przypadek dla projektanta.
Najczęstsze pytania
Jaki wkręt do 200 mm wełny?
Przy łacie 40 mm - EiSYS-2 7,2 × 338 mm. Przy innej grubości łaty dobór potwierdzamy z producentem.
Ile wkrętów na metr kwadratowy?
Nie ma jednej liczby - wynika z obliczenia dla Twojej ściany, okładziny i strefy wiatrowej.
Czym przykręcić deski elewacyjne do łat?
Osobnym wkrętem do okładziny, dobranym do gatunku drewna. Czarny Hapatec ze stali nierdzewnej hartowanej nie nadaje się według producenta do gatunków bogatych w garbniki, takich jak dąb, cumaru, merbau czy robinia. Cienki Hobotec Ø 3,2 mm według karty producenta służy do listew maskujących, a nie do desek elewacyjnych. Więcej o doborze stali w poradniku A2 czy A4.
Krótko
EiSYS-2 to trzy pozycje: wkręt w długości z tabeli (łata 40 mm, bez dokładania zapasu), kołek na każdy wkręt w murze i końcówka EiSYS-2. Montaż: Ø 14 w łacie, Ø 10 przez izolację, kołek na wkręcie, położenie 1, a poziomowanie łat w położeniu 2 na całej połaci. Przed zamówieniem sprawdź ścianę.
Nie masz pewności co do długości albo podłoża? Napisz do nas z grubością izolacji, łaty i rodzajem ściany. Cały system znajdziesz w kategorii Wkręty regulacyjne do elewacji.
Produkt z tego poradnika
EiSYS-2 Wkręt do elewacji / wkręt regulacyjny
373,92 zł - 2 009,21 zł z VAT
Kołek rozporowy EiSYS-2
3,76 zł z VAT
Końcówka do wkręcania EiSYS-2
91,79 zł z VAT
Hapatec czarny - wkręt do desek elewacyjnych i tarasowych
159,11 zł - 496,38 zł z VAT
Wkręt z łbem ozdobnym Hobotec, inox, czarny
355,16 zł - 615,14 zł z VAT