Jak dobrać wspornik tarasowy - wysokość, spadek, obciążenie

Katalog podaje zakres regulacji w milimetrach. Nie podpowie, czy Twoją konstrukcję uniesie wspornik podstawowy, czy potrzebny jest ten do ciężkich płyt - ani który adapter w ogóle pasuje do Twojego legara. Ten poradnik prowadzi przez trzy liczby, które o tym decydują: wysokość konstrukcyjną, spadek podłoża i obciążenie.

Po co w ogóle wspornik, skoro można na podsypce

Taras na wspornikach to taras wentylowany: deski albo płyty leżą na regulowanych podporach ponad podłożem, zamiast być klejone i fugowane. Przestrzeń pod nawierzchnią daje trzy rzeczy, których podsypka i klej nie dają:

odpływ wody - deszcz spływa po płycie pod spodem, a nie stoi w fudze,
wentylację - drewno i konstrukcja schną z obu stron,
dostęp - instalacje, odpływy i studzienki zostają osiągalne bez kucia.

Do tego dochodzi rzecz, która przy remoncie waży najwięcej: nawierzchnię można zdjąć i położyć z powrotem.

Nie wybierasz stopy, tylko zakres regulacji

Najczęstszy błąd przy pierwszym tarasie: ktoś mierzy wysokość w jednym punkcie i zamawia wspornik „na tę wysokość”. Podłoże nigdy nie jest równe - a wspornik regulowany istnieje właśnie po to, żeby tę nierówność zebrać.

Mierz w najniższym i najwyższym punkcie. Jeżeli oba wymiary mieszczą się w zakresie jednego rozmiaru - bierzesz jeden rozmiar i to najprostszy przypadek.

Jeżeli się nie mieszczą, wolno mieszać rozmiary z tej samej serii. Przy spadku albo uskoku podłoża to jest normalna praktyka, nie obejście: tam, gdzie wysokość konstrukcyjna jest największa, stoi BASE XL, a tam gdzie najmniejsza - BASE S. W seriach BASE i GIANT nośność jest ta sama w całej serii. W PROFI-LINE już nie - PRO XXS ma 4,0 kN wobec 8,0 kN pozostałych, więc mieszając rozmiary w tej serii licz cały układ według najsłabszej podpory. Wyrównywanie podłoża i pierścienie zostawiamy na sytuacje, w których nawet największy rozmiar w serii nie sięga.

Nie mieszaj między seriami pod jedną płytą. Różne serie mają różną konstrukcję głowicy i różną nośność - a projekt liczy się według najsłabszego elementu.

Wysokość konstrukcyjna - co dokładnie mierzysz

Wysokość konstrukcyjna to odległość od gotowego podłoża do spodu legara albo płyty - czyli miejsce, które wspornik ma wypełnić. Nie licz do wierzchu deski.

A jeżeli planujesz od strony docelowej wysokości tarasu - na przykład chcesz wyjść równo z progiem drzwi - licz odwrotnie: od zadanej wysokości odejmij grubość deski albo płyty i wysokość legara. Dopiero to, co zostanie, jest zakresem dla wspornika.

Trzy serie, jedna różnica, która naprawdę rozstrzyga

Zakresy wysokości mocno na siebie zachodzą. Różni je nośność - i to ona, nie milimetry, jest pierwszym pytaniem.

Seria	Nośność	Zakres	Konstrukcja spodnia
BASE	2,2 kN	25-210 mm	drewno i aluminium
PROFI-LINE	8,0 kN, PRO XXS tylko 4,0 kN	10-168 mm	drewno i aluminium, płyty
GIANT	22,0 kN	40-220 mm	pojedyncze podparcie ciężkich, wielkoformatowych płyt kamiennych i ceramicznych

Nośność z karty to wartość zalecana, nie granica zniszczenia. Producent podaje ją tak, że przy tym obciążeniu stopa odkształca się o około 2 mm. Obciążenie prowadzące do pęknięcia jest kilkakrotnie wyższe - ale projektuje się na zalecaną, nie na to, co jeszcze nie pękło.

Rozmiary i zakresy

Rozmiar	Zakres	Nośność
PRO XXS	10-15 mm	4,0 kN
PRO XS / PRO S	22-30 mm · 30-53 mm	8,0 kN
PRO M	53-82 mm	8,0 kN
PRO L	70-117 mm	8,0 kN
PRO XL	74-168 mm	8,0 kN
SL PRO M	55-84 mm	8,0 kN
SL PRO L	73-102 mm	8,0 kN
BASE S	25-40 mm	2,2 kN
BASE M	35-60 mm	2,2 kN
BASE L	60-110 mm	2,2 kN
BASE XL	110-210 mm	2,2 kN
GIANT S	40-55 mm	22,0 kN
GIANT M	55-85 mm	22,0 kN
GIANT L	80-130 mm	22,0 kN
GIANT XL	130-220 mm	22,0 kN

Zakresy sąsiednich rozmiarów zachodzą na siebie i to jest celowe. BASE M kończy się na 60 mm, BASE L zaczyna od 60 mm. Jeżeli Twój wymiar wypada na styku, wybierz rozmiar, w którym wypadnie bliżej środka zakresu - stopa wykręcona do końca nie ma już zapasu na późniejszą korektę.

Spadek podłoża - i kiedy Nivello nie pasuje

Płyta pod tarasem prawie zawsze ma spadek i tak ma być, bo woda musi mieć gdzie spłynąć. Przy deskach i małym spadku wystarcza regulacja samych stóp. Przy większym spadku głowica stoi skośnie także pod legarem, a przy płytach widać to od razu, bo płyta kładzie się skośnie - i wtedy potrzebna jest kompensacja kąta, nie samej wysokości.

Nivello 2.0 kompensuje spadek 0,5-10 % i ustawia płytę poziomo.

Nivello pasuje wyłącznie do PRO S, M, L i XL. Nie pasuje ani do PRO XXS i PRO XS, ani do całej serii BASE - producent podaje to wprost na kartach obu serii. Jeżeli konstrukcja wychodzi na XXS, XS albo na serię BASE, kompensacji spadku tym elementem po prostu nie zrobisz i trzeba wyrównać podłoże.

Jest też druga droga, i to bez dokładania części: SL PRO. Stopy SL PRO M i SL PRO L mają samopoziomującą głowicę, która sama wyrównuje pochyłość podłoża do 8 %. Producent przewiduje je zarówno pod konstrukcje spodnie tarasów, jak i pod płyty, i podkreśla, że nie są do tego potrzebne żadne dodatkowe elementy. Wysokość montażową z tabeli uzyskuje się przy zamontowanym adapterze.

Nie podkładaj kawałków deski ani płytek pod stopę. To działa do pierwszej zimy: podkładka pracuje inaczej niż wspornik, wypada albo się kruszy, a wtedy podpora zostaje w powietrzu.

Adaptery - tu najłatwiej zamówić coś, co nie pasuje

To jest miejsce, w którym najczęściej powstaje pomyłka, bo nazwy brzmią podobnie, a przeznaczenie jest różne.

Element	Do czego naprawdę
L-adapter	konstrukcje spodnie z drewna oraz aluminiowe. Komponent PROFI-LINE - to wybór przy stopach PRO i SL PRO
adapter BASE L	drewno przy serii BASE - jedzie w komplecie ze stopą, nie trzeba go kupować osobno
Adapter Click	wyłącznie systemowe profile aluminiowe Eurotec, i tylko ze stopami PRO S do XL. Do drewnianego legara się nie nadaje
Adapter do płyt kamiennych	układanie płyt kamiennych i betonowych - ustala fugę i rozkłada nacisk. Komponent systemu PROFI-LINE; GIANT jest z założenia podporą pod płytę i tego adaptera nie potrzebuje
Adaptery BASE 32 · 40 · 60	systemowe profile aluminiowe z zatrzaskiem Click: 32 → EVO Light, 40 → Eveco, 60 → EVO / EVO Slim i profil nośny HKP. Nie są to nasadki pod legar drewniany

Jeżeli budujesz na legarze drewnianym: przy PROFI-LINE bierzesz L-adapter, a przy BASE nie kupujesz nic - adapter BASE L jest w komplecie ze stopą. Click i BASE 32/40/60 to komponenty systemu aluminiowego.

Pierścienie i płytki - zysk zakresu, czasem kosztem nośności

Kiedy wymiar wychodzi poza zakres największej stopy w serii, zakres podnosi pierścień.

Pierścień wydłużający PRO podnosi wspornik PROFI-LINE o +20, +40 albo +100 mm.
Płytka rozszerzająca XXS podnosi PRO XXS o 5 mm i powiększa powierzchnię oparcia. Producent dopuszcza najwyżej dwie płytki na jedną stopę.
Pierścień rozszerzający GIANT podnosi o 100-170 mm - ale wtedy dopuszczalne obciążenie spada z 22 kN do 19 kN na stopę.

Ten ostatni punkt jest jedynym miejscem, w którym akcesorium zmienia warunek projektu. Przy tarasie mieszkalnym różnica jest bez znaczenia. Przy podparciu czegoś ciężkiego - trzeba wrócić do pierwszej liczby i przeliczyć.

Grunt bez fundamentu

Kotwa ziemna FLEXI służy jako fundament niskich tarasów: wbija się ją młotem w luźny grunt, bez wybierania ziemi i betonowania, a na niej staje stopa przestawna. Zmniejsza to ryzyko zapadania się podpór.

Dwa ograniczenia producenta, oba istotne. Kotwy FLEXI można używać wyłącznie ze stopami PROFI-LINE. I nie ma ona powierzchni do uderzania - na twardym podłożu się zdeformuje, więc do zbitego gruntu i gruzu się nie nadaje.

Poprawka po ułożeniu płyt

Najbardziej niedoceniane narzędzie z całej listy. Klucz nastawczy GIANT sięga między ułożone płyty i pozwala skorygować wysokość podpory bez rozbierania nawierzchni. Jeżeli po sezonie jedna płyta zaczyna klawiszować, to jest różnica między dziesięcioma minutami a dniem pracy.

Kolejność montażu

Narożniki najpierw. Ustaw i wypoziomuj podpory w rogach - one wyznaczają płaszczyznę.
Rozprowadź pozostałe w równych odstępach wzdłuż krawędzi, potem w polu.
Reguluj obrotem gwintu, sprawdzając poziom co kilka podpór, a nie na końcu.
Korekty po ułożeniu: przy GIANT kluczem nastawczym przez fugę. Przy BASE i PROFI-LINE takiego narzędzia nie ma - tam poziom trzeba dopilnować przed ułożeniem nawierzchni.

Co zamówić - konkretnie

Zmierz wysokość konstrukcyjną w najniższym i najwyższym punkcie. Jeżeli planujesz od docelowej wysokości tarasu - odejmij grubość deski i wysokość legara.
Ustal, co stanie na tarasie - to daje wymaganą nośność, czyli serię.
Wybierz rozmiar tak, żeby oba pomiary wypadły bliżej środka zakresu. Przy dużej różnicy wysokości mieszaj rozmiary w obrębie jednej serii.
Dobierz adapter pod materiał konstrukcji spodniej: drewno → L-adapter przy PROFI-LINE (przy BASE adapter BASE L jest w komplecie), systemowe profile aluminiowe → Click albo BASE 32/40/60, płyta kamienna na PROFI-LINE → adapter do płyt kamiennych (przy GIANT niepotrzebny).
Spadek przy płytach → Nivello 2.0, wyłącznie przy PRO S-XL. Przy BASE i przy XXS/XS spadek wyrównuje się w podłożu.
Grunt bez fundamentu → kotwa FLEXI, wyłącznie z PROFI-LINE i wyłącznie w luźnym gruncie.

Nie wiesz, która seria? Dobór konsultujemy z doradcą technicznym z 20-letnim stażem w technice mocowań - napisz do nas, podając wysokość, rodzaj nawierzchni i to, co ma na tarasie stanąć.

Czego ten poradnik nie rozstrzyga

Rozstawu podpór. Zależy od grubości i rozpiętości legara albo płyty, nie od wspornika. To pytanie do projektu nawierzchni.
Nośności podłoża. Wspornik przenosi obciążenie na płytę albo grunt. Jeżeli podłoże jest za słabe, najmocniejsza stopa niczego nie uratuje.
Doboru łącznika do desek. To osobny temat - wkręty tarasowe i poradnik o tarasie z modrzewia.

Krótko

Najpierw nośność, potem milimetry, na końcu adapter. BASE 2,2 kN, PROFI-LINE 8,0 kN - ale PRO XXS tylko 4,0 kN - GIANT 22,0 kN do ciężkich płyt. Mierz w dwóch punktach, celuj w środek zakresu, rozmiary w jednej serii wolno mieszać. Adapter dobierasz pod materiał legara - do drewna L-adapter przy PRO, a przy BASE nic, bo BASE L jedzie ze stopą. Nigdy Click. Nivello wyłącznie przy PRO S-XL, kotwa FLEXI tylko przy PROFI-LINE, a pierścień GIANT schodzi z 22 kN na 19 kN.